zoutmedia

Als ondernemer ben je je ervan bewust dat het op een dag tijd wordt voor bedrijfsopvolging of verkoop van je bedrijf. Maar wanneer is dat moment daar, voor jou en voor de onderneming? 

Wat is het beste moment?

We merken dat ondernemers door de drukte van de dagelijkse werkzaamheden de gesprekken en acties over bedrijfsopvolging of verkoop vaak voor zich uit schuiven. Sommige ondernemers worden daardoor overrompeld door een koper uit onverwachtse hoek, maar er zijn ook ondernemers die zich proactief voorbereiden op de verkoop van de onderneming.

Die goede voorbereiding helpt je om een succesvolle verkoop te realiseren. Er wordt bijvoorbeeld een onderscheidt gemaakt tussen strategische en financiële kopers. Daarnaast moet je op zoek naar de waardecreatie van je onderneming. Dit kun je realiseren door het optimaliseren van je winst en bedrijfsprocessen. Een belangrijke derde speler in het verkoopverhaal is het moment waarop je het bedrijf verkoopt. Hierin spelen drie factoren een rol, namelijk:

• Sluit de strategische agenda van je bedrijf aan op je persoonlijke agenda.
• Is er sprake van een kopers- of verkopersmarkt?
• Is mijn onderneming fiscaal optimaal gestructureerd?

Leg de agenda’s naast elkaar

We komen regelmatig ondernemers tegen die onvoldoende stil staan bij de vraag of een mogelijke verkoop aansluit bij zijn of haar persoonlijke agenda. Denk vooraf bijvoorbeeld na over vragen als: ”kan het bedrijf zonder mij verder?” of ‘wat ga ik doen na de verkoop van mijn bedrijf?’.

Weet je ook hoe de strategische agenda van je bedrijf eruit ziet? Wat zijn je antwoorden op vragen als: “Is de continuïteit van de onderneming geborgd in deze snel veranderende wereld” of “moeten we op zoek gaan naar een partner?”.

De huidige markt

De laatste jaren was de overnamemarkt vooral een verkopersmarkt. In alle sectoren was de vraag groter dan het aanbod. Vaak overstegen de prijzen de werkelijke waarde. Naar verwachting blijft de overnamemarkt een verkopersmarkt in 2021 hetzelfde omdat financiële partijen veel kapitaal beschikbaar hebben en strategische partijen doorlopend op zoek zijn naar interessante bedrijven om in te investeren. De sector waarin je je begeeft is echter wel van belang voor het succesvol verkopen van je bedrijf. Er worden op dit moment veel overnames gedaan in de food, tech en ICT sectoren in tegenstelling tot bijvoorbeeld de retail en evenementenbranche.

Fiscale aspecten bij verkoop van onderneming

Ook vanuit fiscaal oogpunt kan bedrijfsopvolging complex zijn. Denk daarom zeker eens na over de volgende vragen:
• Welke structuur is voor de overdrager en de overnemer interessant?
• Zijn er stille reserves? En zo ja, leidt dit tot acute belastingheffing of kan de belastingclaim worden doorgeschoven naar de opvolger?
• Welke goedkeuringen moet je aanvragen bij de fiscus?
• Welke fiscale termijnen zijn van belang?
• Hoe kan je op een fiscaal vriendelijke manier inkomen ontvangen om in je levensonderhoud te voorzien na de overdracht?

We zien in de praktijk dat het (levens-)testament van de ondernemer niet aansluit op het bedrijfsopvolgingsplan en/of niet fiscaal optimaal is. Dit kan leiden tot onnodige fiscale heffingen en discussies tussen betrokken partijen bij het overlijden van de ondernemer.

Het tijdig voorbereiden van de verkoop van je bedrijf loont altijd en voorkomt moeilijkheden in de toekomst. Wil je dit verder uitwerken? Het is niet iets wat je dagelijks hoeft te regelen, dus we helpen je graag!

De juiste indicatoren geven ondernemers veel inzicht

Als mkb-ondernemer zal je wel van het bestaan van KPI’s – Key Performance Indicators – weten. De vraag is wat je eraan hebt. Hoe kunnen KPI’s je helpen de prestaties van jouw bedrijf te verbeteren? En wat is er nodig om succesvol met KPI’s te werken?

Wat houdt een KPI in?

Als je als ondernemer informatie zoekt over KPI’s krijg je een bonte verzameling aan verschillende methodes om KPI’s op te stellen. Laten wij hier bij het begin beginnen.

Wat is eigenlijk een KPI – en wat is het nut van KPI’s? KPI staat letterlijk voor Kritische Prestatie Indicator, of ook wel Key Performance Indicator. Een KPI helpt dus om op essentiële punten te meten hoe een bedrijf presteert, hoe het ervoor staat. Dit betekent vertaald naar de praktijk dat wie indicatoren heeft ontwikkeld voor zijn onderneming, feitelijk middels een paar van deze indicatoren snel en eenvoudig inzicht heeft in de bedrijfsvoering.

Een (goed gekozen) KPI geeft dus inzicht. En dat inzicht gebruik je vervolgens om de prestaties van jouw bedrijf te sturen via gerichte acties – van het stroomlijnen van interne processen tot het doen van speciale aanbiedingen om bijvoorbeeld een nieuwe doelgroep aan te trekken.

Flexibele indicatoren

Wat de afgelopen tijd heel duidelijk is geworden, is dat afhankelijk van de situatie andere indicatoren centraal kunnen komen te staan. Wanneer je gewend bent jouw bedrijf te sturen op basis van het aantal rolcontainers was, of het aantal gasten in het restaurant, of de bezettingsgraad van hotelkamers, kunnen deze indicatoren op dit moment ineens nietszeggend zijn geworden. Want het uitgangspunt van een KPI is natuurlijk de normale business. Een KPI heeft geen waarde als je niet kunt sturen op basis van de cijfers.

Dit betekent dat KPI’s als het ware ‘flexibel’ dienen te zijn aan de situatie waarin een bedrijf zich bevindt. Is er sprake van een afwijkende situatie – een crisis – dan is bijvoorbeeld ineens de KPI ‘bankstand’ ook weer een essentiële indicator geworden.

Data op orde

Wat ook belangrijk is voor het sturen op KPI’s, is dat natuurlijk de onderliggende (financiële) data op orde moet zijn. Want ook bij KPI’s geldt “trash in, trash out”, of preciezer gesteld “data trash in, KPI trash out”.

Bij het op orde krijgen van de financiële data werken onze controllers en adviseurs daarom zeer grondig en gestructureerd. Op basis van periodieke afsluitingen en besprekingen met ondernemers zorgen wij ervoor dat de financiële data periodiek volledig op orde is. Hierdoor is het mogelijk om te sturen met behulp van KPI’s.
Daarbij zijn er op deze momenten natuurlijk ook andere typen data toe te voegen aan de financiële data. Daardoor kan een bruikbare KPI dataset ontstaan, waarbij je ook patronen kunt ontdekken in en tussen de verschillende KPI’s. Deze patronen maken het mogelijk om de bedrijfsvoering te verbeteren.
Kortom, wanneer jouw bedrijf voldoet aan een aantal randvoorwaarden zeg ik: KPI’s in het MKB, doen!

Bij KIBO hebben we het uitgangspunt dat we meer inzicht willen geven dan alleen financieel inzicht. Dat betekent dat we de bekende paden soms los moeten laten om te kunnen innoveren. Wij focussen daarom naast financiële data steeds meer op het verkrijgen en weergeven van niet-financiële data. We hebben voor deze vertaalslag de handen ineengeslagen met onze partner BI-On-Focus. Martin Boogaard bespreekt met BI-On-Focus eigenaar Bart-Jaap de Bakker over hoe de samenwerking tot nu toe verloopt en wat dit betekent voor ondernemers.

Bart-Jaap de Bakker is mede-eigenaar van BI-On-Focus en gevestigd in Sommelsdijk. Hij vertelt enthousiast over zijn onderneming: ‘We leven op dit moment in het informatietijdperk en dat zorgt ervoor dat we overspoeld worden met data. Als ondernemer wil je beslissingen voor je bedrijf goed onderbouwen aan de hand van deze data. Om dit te kunnen doen heb je BI tools nodig. Kort gezegd zijn dit tools waarbij je uit miljoenen regels data verschillende trends kunt aflezen of uitzonderingen kunt signaleren. Je kunt er KPI’s van dag tot dag mee bijhouden. Wij kennen deze BI tools van binnen en van buiten en hebben al veel dashboards voor klanten uit uiteenlopende branches mogen maken.’

De samenwerking tussen KIBO Accountants en BI-On-Focus ontstond op het moment dat Bart-Jaap klant werd bij KIBO. Martin legt uit hoe dat verliep: ‘Voor BI-On-Focus maken wij, net zoals voor vele andere klanten, gebruik van het financiële online-programma Visionplanner. Dit is een financieel dashboard waarin je de rapportages van je onderneming real-time kunt inzien. Bart-Jaap werkte echter ook met andere systemen waarin hij bijvoorbeeld de uren registreerde. Dit wilde hij graag in één overzicht kunnen koppelen aan de financiële data uit Visionplanner.’ Bart-Jaap vult hem aan: ‘Wij wilden weten of onze gemaakte uren ook allemaal gefactureerd werden, maar omdat de facturaties en de urenregistraties in verschillende programma’s stonden was dit niet eenvoudig met elkaar te vergelijken. Daarom hebben wij een dashboard gebouwd waarin we data van KIBO kunnen combineren met data uit andere programma’s.’

‘Bij KIBO raakten we hierdoor bekender met de mogelijkheden van BI tools en zo begonnen wij kansen te zien om onze klanten inzicht te geven in hun niet-financiële data’, vertelt Martin. ‘We hebben samen gekeken of we dashboards kunnen ontwikkelen die branche gerelateerd zijn. Zo hebben we intussen een slagersdashboard en een transportdashboard ontwikkeld. Bij de slagers wilden we het kassasysteem aan de financiële administratie kunnen koppelen, want elke slagerij werkt nu eenmaal met een kassa’, licht Martin toe. ‘Een slager zag hierdoor bijvoorbeeld dat medewerkers die een bepaalde training hadden gevolgd, per dag meer verkochten. Bij transport zien we dat ondernemers meer grip hebben op hun bedrijf omdat ze precies weten hoeveel auto’s er per dag rijden, en welke medewerker per saldo meer kost omdat hij bijvoorbeeld meer boetes rijdt dan zijn collega’s. Ontzettend interessant en het zorgt ervoor dat je je bedrijf veel beter kunt sturen!

Bart-Jaap legt uit dat het ontwikkelen van een dashboard een flinke investering kan zijn: ‘Het op maat maken van een dashboard kan soms behoorlijk in de uren lopen. Daarom proberen wij steeds vaker standaard dashboards te ontwikkelen. Want waarom zou je voor iedere transportonderneming het wiel opnieuw gaan uitvinden? En met het ontwikkelen van een standaard dashboard kun je de kosten per eindgebruiker lager houden.’ Beide heren hebben in ieder geval de smaak te pakken. Martin besluit: ‘We blijven de komende tijd verder ontwikkelen op het gebied van BI om onze klanten zo goed mogelijk te ondersteunen.’

Hoe zorgt u ervoor dat uw begroting u iets oplevert?

Voor veel mkb-ondernemers vormt het maken van een begroting vooral een lastige klus, waarvan het nut niet meteen duidelijk is. In dit blog gaat Diana niet alleen in op de vraag waarom begroten verstandig is, maar ook hoe u kunt beginnen.

“Begroten is niet belangrijk voor mij”

Vanuit mijn rol als ‘mkb accountant’ spreek ik al jaren veel mkb-ondernemers. Vanuit verschillende branches, maar ook vanuit verschillende bedrijfsgrootte.
 Wat mij nog steeds opvalt is hoe weinig mkb-ondernemers het begroten van cijfers in hun genen hebben zitten en hoe weinig mkb-ondernemers bezig zijn met de cijfermatige toekomst van hun onderneming, terwijl dit met name in deze tijd essentieel is.

Als ik vraag waarom een ondernemer geen begroting opstelt krijg ik bijvoorbeeld te horen: ‘een begroting komt toch nooit uit’, of ‘er kan van alles gebeuren’, ‘wat helpt mij nou het opstellen hiervan’, en ook wel ‘ik kijk wel naar de bankstand’. Als ondernemer herkent u deze redenen misschien wel. De gemiddelde mkb-ondernemer heeft blijkbaar moeite met het inschatten van de omzet.
Tegelijkertijd heeft iedere mkb-ondernemer een gezonde ambitie. Het kan geen kwaad om deze ambitie in cijfers om te zetten. Maar waar te beginnen?

De 0-begroting: inzicht in uw kosten

Rekent u zichzelf tot de ondernemers die ambitieus zijn en evengoed het liefst geen begroting zouden maken om één van de bovenstaande redenen? Dan wil ik graag de zogenaamde 0-begroting introduceren. Namelijk het alleen begroten van de kosten die u weet uit de afgelopen jaren, of het geld dat u wilt uitgeven komend jaar.
 Door een opstelling van de bekende kosten te maken kunt u de omzet / marge bepalen die uw bedrijf zou moeten maken om in ieder geval een 0-resultaat te halen, de kosten terug te verdienen dus. Het maken van dit overzicht geeft vaak al best veel inzicht bij een mkb-ondernemer, aangezien men niet altijd in de gaten heeft hoeveel kosten er al gemaakt worden voordat er überhaupt winst wordt gemaakt. Door deze manier van begroten ontstaat als vanzelf wat meer kostenbewustzijn bij de startende begroter…

Maar dit is pas het begin. Pas als u daadwerkelijk met de begroting werkt in combinatie met realisatie komt het leereffect aan de orde. En dit is nu precies waar het om gaat. Door te analyseren waardoor een bepaalde ambitie achterblijft bij realisatie kunt u keuzes maken ten aanzien van de bedrijfsvoering die direct tot een performance verbetering in uw bedrijf leiden. Dit maak ik in de dagelijkse praktijk mee wanneer wij deze manier van denken hebben geïntroduceerd. 
Ik kan wel stellen dat daar waar wij met onze klanten samenwerken met een begroting, de performance significant is verbeterd ten opzichte van de jaren voordat zij een begroting maakten. Deze klanten zeggen nu: Met begroten vertaal ik mijn gezonde ambitie naar cijfers en treed ik de toekomst met vertrouwen tegemoet.

Veel btw-ondernemers hebben een werkruimte in hun privéwoning waarin zij met btw-belaste activiteiten uitvoeren. Welke btw mogen zij wel, niet of slechts ten dele aftrekken? Denkt u bijvoorbeeld aan btw die drukt op het meubilair van de werkruimte, de energie- en schoonmaakkosten?

De btw van de bouwkosten op een woon-werkpand is slechts aftrekbaar in de mate waarin het pand zakelijk gebruikt wordt. Dat geldt ook voor de btw op de gemengde kosten voor de werkruimte, zoals energiekosten. De btw op die kosten zijn dus slechts aftrekbaar voor het gedeelte van de kosten dat wordt aangewend ten behoeve van de exploitatie van de onderneming. De btw op de kosten voor de inrichting van de werkruimte zijn rechtstreeks toerekenbaar aan de belaste activiteiten en dus volledig aftrekbaar.

Voorbeeld

Bovenstaande kan het beste worden toegelicht aan de hand van onderstaand voorbeeld.

Een btw-ondernemer, heeft in 2020 een nieuwbouwwoning laten bouwen waarin hij de zolder als werkruimte in gebruik neemt. De zolder bedraagt 20% van het totale woonoppervlak. De ondernemer exploiteert een advieskantoor vanuit de zolder van zijn privéwoning. Alle werkzaamheden en diensten die hij verricht zijn belaste prestaties voor de btw. De ondernemer gebruikt de zolder uitsluitend als zijn werkruimte voor advieswerkzaamheden.

De ondernemer heeft de volgende kosten gemaakt:

Energiekosten (maandelijks): € 200 inclusief 21% btw (€ 35)
Schoonmaakkosten (maandelijks): € 150 inclusief 21 % btw (€ 26)
Bouwkosten aanneembedrijf: € 200.000 inclusief 21% btw (€ 34.710)
Kosten inrichting werkruimte: € 2.500 inclusief 21% btw (€ 434)

Eenmalige kosten

De ondernemer mag de btw op de kosten die gemaakt zijn voor de inrichting van zijn werkkamer op zolder volledig aftrekken, aangezien hij deze kantoorartikelen en meubels alleen gebruikt voor zijn onderneming. De ondernemer mag dus € 434 btw aftrekken op de kosten van de inrichting van de werkruimte. Daarnaast mag hij de btw op de bouwkosten voor 20% aftrekken, aangezien dat het het oppervlak van de privéwoning betreft die voor zakelijke doeleinden wordt gebruikt. De ondernemer mag dus € 7.289 (20% € 34.710) aftrekken.

Maandelijkse kosten

De ondernemer kan de btw op energiekosten en schoonmaakkosten in verhouding aftrekken. 20% van € 35 + € 26=  € 61 (€ 13) mag hij maandelijks aftrekken in zijn btw-aangifte.

Het steunpakket voor de MKB-sector is voor de derde keer verruimd, waaronder de NOW-regeling, de Tozo en de TVL. Het pakket maatregelen is bedoeld om een extra steunimpuls te geven aan ondernemers die getroffen zijn door de coronacrisis.

NOW-regeling voor het eerste kwartaal van 2021

De NOW-subsidie wordt verhoogd van 80 naar 85 procent van de loonsom, waarbij de loonsomvrijstelling 10 procent blijft. Voor de maanden januari, februari en maart kan van 15 februari tot en met 14 maart 2021 de NOW 3.2 worden aangevraagd.

• Net als eerder zal dus een omzetverlies van 20% voldoende zijn om voor de NOW-regeling in aanmerking te komen. Uitgangspunt bij de toepassing van de NOW is het omzetbegrip volgens het jaarrekeningenrecht.
• Het vergoedingspercentage wordt verhoogd tot 85%.
• U mag als werkgever de loonsom in uw onderneming met maximaal 10% verlagen zonder dat dit gevolgen heeft voor de uiteindelijke vaststelling van de NOW-subsidie.
• Tot en met 31 juni 2021 bedraagt het dagloon dat in aanmerking wordt genomen voor de toepassing van de NOW-regeling twee keer het dagloon (met een maximum van € 9.538 per maand).
• De forfaitaire opslag voor werkgeverslasten blijft 40%.

Tegemoetkoming Vaste Lasten voor mkb (TVL)

Van het herstelpakket van 7,6 miljard euro, gaat 3,8 miljard euro naar de Tegemoetkoming Vaste Lasten (TVL). De TVL wordt zodanig uitgebreid dat meer ondernemingen aanspraak kunnen maken. Kleine ondernemers kunnen een subsidiebedrag ontvangen van 1500 euro in plaats van 750 euro. Het kabinet onderzoekt de mogelijkheden om meer kleine ondernemers toegang te geven tot de TVL.

• De nieuwe subsidiepercentages worden voor de eerste twee kwartalen van 2021 verhoogd van 70% naar 85% van de vaste lasten gerelateerd aan het omzetverlies.
• De vereiste minimale omzetderving blijft in de periode t/m 31 juni 30%.
• Het kabinet ziet af van de eis van maximaal 250 medewerkers.
• Het maximale subsidiebedrag wordt verhoogd met maar liefst 240.000 euro, van 90.000 naar 330.000 voor het MKB en 400.000 voor niet-MKB.

Inkomensondersteuning via Tozo

Per 1 april is de Inkomensondersteuning zelfstandige ondernemers (Tozo) voor de vierde keer verlengd. Bij de Tozo kunnen ondernemers een aanvraag doen met terugwerkende kracht vanaf de voorgaande maand. Ook bij de vierde verlenging blijft de aanvraag met terugwerkende kracht in stand. Wanneer de Tozo per 1 februari wordt aangevraagd, gaat deze derhalve in per 1 januari, enzovoorts.

Vanuit de Tozo 4 kan geen aanvraag meer gedaan worden voor Tozo 3 (januari – maart). Op 1 mei kan de ondernemer derhalve de Tozo aanvragen vanaf 1 april. Het kabinet ziet bij deze vierde verlenging af van de vermogenstoets.

Uitstel van belasting en aanhouden saneringen

Ondernemers kunnen tot 1 juli 2021 uitstel van belasting of verlenging van het uitstel aanvragen. Indien uitstel reeds is aangevraagd, wordt dat nu automatisch verlengd tot 1 juli. De datum vanaf wanneer in beginsel moet worden terugbetaald wordt 1 oktober 2021. De periode voor terugbetaling is 36 maanden.

Daarnaast gaat de Belastingdienst kijken naar gericht kwijtschelden van (belasting)schulden voor als de terugbetalingsregeling onvoldoende is. Het doel is die in het tweede kwartaal rond te hebben. Al ingediende saneringsverzoeken worden aangehouden indien de ondernemer daarom vraagt.

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK)

Het kabinet creëert de TONK-regeling voor huishoudens die door omstandigheden in ernstige financiële problemen dreigen te komen. De TONK gaat met terugwerkende kracht gelden van 1 januari 2021 tot en met 30 juni 2021.

Hierbij valt te denken aan de volgende situaties:

• Huishoudens die nog wel inkomen uit werk hebben, maar tegelijkertijd met een dusdanige terugval in inkomsten geconfronteerd worden dat zij noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen. Dit kunnen zelfstandigen zijn die veel van hun opdrachten zien verdwijnen, maar ook flexwerkers die plotseling minder worden opgeroepen en ook werkenden die kortdurend vanwege quarantaine inkomsten mislopen.
• Huishoudens die terugvallen op een uitkering en daardoor dusdanig achteruitgaan in inkomsten dat zij noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen. Dit kunnen werkenden zijn, zoals artiesten en sekswerkers, die moeten terugvallen op het sociaal minimum.
• Huishoudens waar een of beide partners geen inkomen uit werk meer heeft en ook geen recht op een uitkering. Daardoor kunnen zij een dusdanige terugval in inkomsten ervaren dat zij noodzakelijke kosten niet meer kunnen voldoen. Zelfstandigen kunnen bijvoorbeeld hun opdrachten ineens zien teruglopen of maken vanwege de partnertoets of het urencriterium geen aanspraak op de Tozo.

Uitgangspunten hierbij zijn:

• De focus ligt op woonkosten. Dat is meestal veruit de grootste kostenpost in een huishouden.
• Bij aanvragen wordt gekeken of sprake is van ‘onvoorziene en onvermijdelijke’ terugval in het inkomen en naar draagkracht, hetgeen de verhouding betreft tussen het inkomen en vermogen van het huishouden en de noodzakelijke kosten. Met betrekking tot het inkomen is het actuele inkomen het uitgangspunt. Wat betreft vermogen wordt alleen gekeken naar vermogen waar direct over beschikt kan worden. Vermogen dat vast zit in de eigen woning en pensioenen wordt bijvoorbeeld buiten beschouwing gelaten. Over een vrijstellingsgrens wordt nog gesproken.
• Er moet nog een handreiking worden opgesteld, terwijl de ICT-systemen nog moeten worden aangepast. De verwachting is dat vanaf 1 maart 2021 steeds meer gemeenten hun TONK-loketten zullen openen.

Overige maatregelen

• Er komt een regeling voor starters die tussen 1 januari en 1 juni 2020 een bedrijf zijn begonnen. De referentieperiode wordt het derde kwartaal van 2020. Het kabinet is voornemens hiervoor een loket te openen in mei. Starters tussen 1 januari en 15 maart komen ook voor de TVL in aanmerking in het eerste kwartaal van 2021, voor het tweede kwartaal van 2021 kan gebruik gemaakt worden van een aparte startersregeling. Starters kunnen ook gebruikmaken van de corona-overbruggingskredieten tot maximaal €35.000.
• De voorraadvergoeding voor de detailhandel wordt verhoogd en verlengd. De subsidie wordt 21% op het vastelastenpercentage in de TVL, tot maximaal €200.000.
• Er komt een garantiefonds voor evenementen, waarvan de precieze invulling nog uitgewerkt moet worden.
• Het kabinet houdt rekening met het feit dat meer thuisgewerkt zal worden, daarom wordt de vormgeving van belastingmaatregelen onderzocht waarmee werkgevers thuiswerkkosten kunnen vergoeden. Ook wordt er gekeken naar de reiskostenvergoedingen. Werkgevers kunnen tot 1 april 2021 vaste reiskostenvergoedingen onbelast vergoeden.
• Ondernemers kunnen in 2021 het gebruikelijk loon lager vaststellen indien zij te maken hebben met omzetdaling.
• De vrije ruimte voor de werkkostenregeling wordt ook in 2021 voor de eerste € 400.000 loonsom per werkgever verhoogd van 1,7% naar 3%.